Dış Site Denetimi Nasıl Okunur: Kaynak Koda Bakmayan Tarayıcı Ne Görür?

Kısa cevap: Kaynak koda bakmayan bir dış denetim, siteyi arama motorunun ve AI tarayıcılarının gördüğü gibi gösterir: hangi sayfalar var, hangileri indekslenebilir, canonical ve hreflang tutarlı mı, sitemap gerçek sayfalarla örtüşüyor mu, hangi sayfalar hiç iç bağlantı almıyor, botlar engelleniyor mu. Rapor şu sırayla okunur: kapsam, indekslenebilirlik, bağlantı mimarisi, şema ve sitemap, sonra hız. Raporun söyleyemediği şeyler de vardır ve iyi bir rapor bunları "ölçülmedi" diye yazar.

Bu yazı, elinize gelen bir denetim raporunu (bizimkini, başka bir ajansınkini ya da bir yapay zekânın ürettiğini) kontrol edebilmeniz için yazıldı. Kendi tarayıcımız da tam bu ilkeyle çalışır: yalnızca dışarıdan bakar, mevcut siteler için hizmetimizin ilk adımıdır ve aynı ölçümü çalışma sonunda tekrarlar.

0. Kapsam: rapor neyi taradı?

Her raporun başında üç sayı olmalı: kaç URL bulundu, kaçı tarandı, tarama bir sınıra takıldı mı. 200 sayfalık bir sitede 50 sayfa taranmışsa "yetim sayfa yok" bulgusu anlamsızdır; tarama yarıda kalmıştır. Alt alan adları (blog., shop.) ayrı site sayıldı mı, yoksa dahil mi edildi; hangi user-agent kullanıldı. Bu satırlar yoksa rapora güvenmeyin.

1. İndekslenebilirlik

Bulgular. noindex sayfalar, robots.txt ile kapatılan yollar, 4xx ve 5xx dönen iç bağlantılar, yönlendirme zincirleri.

Anlamı. Arama motoru indeksleyemediği sayfayı sıralayamaz. Burada kırmızı olan bir site için üstteki bulguların hiçbiri öncelikli değildir.

Sık görülen tuzak. Anasayfa 301/308 ile başka bir sürüme yönleniyorsa (http → https, apex → www) ve tarayıcı bunu izlemiyorsa, bütün site yetim görünür. Raporda anasayfanın nihai adresi yazmalı.

2. Canonical ve hreflang

Bulgular. Kendini işaret etmeyen canonical, anasayfaya dönen canonical, çok dilli sitede eksik ya da çelişkili hreflang, dil sürümleri arasında bire bir olmayan eşleşme.

Anlamı. Canonical, arama motoruna "asıl sürüm bu" der; yanlışsa sayfa arama motorunun gözünde başka bir sayfaya katlanır. hreflang eksikse dil sürümleri birbiriyle yarışır.

Nasıl kontrol edilir. Raporda örnek verilen bir sayfayı tarayıcıda açıp kaynağında rel="canonical" ve hreflang satırlarına bakmak yeterlidir; dış denetimin gücü budur, herkes tekrar edebilir.

3. Bağlantı mimarisi

Bulgular. Yetim sayfalar (hiç iç bağlantı almayan), yalnızca menüden ya da footer'dan bağlanan para sayfaları, derinlik (anasayfadan kaç tıkla ulaşılıyor), aynı sayfaya hep aynı metinle verilen bağlantılar, diller arası sızıntı.

Anlamı. İç bağlantı, hangi sayfanın önemli olduğunu arama motoruna söyleyen en güçlü sinyaldir. Hizmet sayfası yetimse ya da yalnızca footer'dan bağlanıyorsa rehber içerik onu taşımıyor demektir.

Ölçek. İyi bir rapor bunu bir skorla değil, listeyle verir: hangi sayfa yetim, hangi para sayfasına kaç bağlantı, nereden.

4. Şema ve sitemap

Bulgular. Hangi sayfada hangi yapılandırılmış veri tipi var, parse ediliyor mu, Organization düğümü tek mi; sitemap'teki URL'ler ile taranan URL'ler örtüşüyor mu, sitemap'te yabancı host ya da yönlendirilen URL var mı.

Anlamı. Şema, anlaşılma katmanının ölçülebilir kısmıdır. Sitemap, arama motoruna "bunları tara" listesidir; içinde olmayan ama var olan sayfalar ve içinde olup 404 dönen sayfalar iki ayrı sorundur.

5. Hız ve ağırlık temelleri

Bulgular. Sayfa ağırlığı, görsel formatı ve boyutu, engelleyici script'ler; dış tarayıcı bunları ölçebilir. Gerçek kullanıcı hız verisi (Core Web Vitals) dış taramadan değil, Google'ın alan verisinden ve Search Console'dan gelir.

Anlamı. Dış tarama "bu görsel 3 MB" der; "site yavaş" demek için alan verisi gerekir. Rapor ikisini karıştırıyorsa dikkat edin.

6. Bot erişimi

Bulgular. Farklı user-agent'larla (tarayıcı, Googlebot, bingbot, AI tarayıcıları) aynı sayfanın verdiği yanıt kodu.

Anlamı. Hosting'in bot filtresi bazen Bing'i ya da AI tarayıcılarını 403 ile keser; site Google'da varken Bing'de ve AI cevaplarında yok görünür. Bunu ölçmeden "Bing'de yokuz" ya da "AI bizi görmüyor" demek yanlış teşhistir.

Raporun söyleyemediği şeyler

• Sıralama, gösterim, tıklama: Search Console.
• Ziyaretçi davranışı ve dönüşüm: Analytics ve temas ölçümü.
• Kaynak kod ve sunucu ayarları: yönetim paneli ve geliştirici.
• Neden: dış tarama "canonical yanlış" der, "neden yanlış" demez.

İyi bir rapor bu sınırları yazar; "ölçülmedi" satırı olmayan rapor eksik değil, fazla iddialıdır.

Elinizdeki raporu şu üç soruyla test edin

1. Kapsam satırı var mı: kaç URL, kaçı tarandı, sınıra takıldı mı?
2. Her bulgunun yanında bir örnek URL var mı; onu açıp kendiniz görebiliyor musunuz?
3. Rapor neyi ölçemediğini yazıyor mu?

Üçüne de "evet" diyemiyorsanız, rapor bir teşhis değil bir satış metnidir.

Sizin siteniz dışarıdan nasıl görünüyor?

Aynı ölçüm Check-up raporunun içinde, kalem kalem ve örnek URL'leriyle yer alır. Bulgular "düzelt" diyorsa, yeniden yapmadan hangi katmanların nasıl eklendiğini mevcut siteniz için SEO, GEO ve AEO sayfasında anlatıyoruz.